Wymiary/Budowa

Na równi z niedźwiedziem polarnym należy do największych drapieżników lądowych. Ma do 2,8 m wzrostu, jego waga dochodzi do 780 kg. Można go łatwo rozpoznać po ubarwieniu oraz długich pazurach, za pomocą których wykopuje korzenie i cebulki roślin.

Występowanie

W Europie tylko w najrzadziej zaludnionych rejonach. Spotyka się go w górskich lasach Pirenejów, Alp, Apeninów, Bałkanów i Karpat. Zamieszkuje Skandynawię, północno-wschodnią Europę, Azję aż do samej Japonii oraz Amerykę Północną.

Tryb życia

Gdy wyczuje niebezpieczeństwo lub szuka pokarmu, może stawać na tylnych łapach. Porę zimową, gdy jest mało pożywienia, niedźwiedzie spędzają we wcześniej przygotowanych gawrach, wykopanych u podnóża pagórków lub w zaroślach zagajnika. Przykryte grubą warstwą śniegu różnią się od innych zasp kremową plamą, wywołaną oddechem zwierzęcia. Sen zimowy, z którego mogą się od czasu do czasu budzić, może trwać do 6 miesięcy. Nie jest to przysłowiowo twardy sen susła, a raczej leniwa drzemka. Myśliwi wiedzą o tym, że wytropiony przez psy i zbudzony ich ujadaniem błyskawicznie zrywa się z legowiska. Gawra w jednej chwili śmiga śniegiem w górę, jakby granat wybuchnął, a znad nieruchomej dotąd zaspy wyłania się rozzłoszczony, gotowy do ataku niedźwiedź.
Nie boi się wody, może godzinami siedzieć obok wodospadu lub na płyciznach rzek w oczekiwaniu na zdobycz. Gdy w pobliżu pojawia się łosoś płynący pod prąd i przeskakujący przeszkody w drodze na tarło, drapieżnik zręcznie chwyta go zębami lub wyrzuca na brzeg silnym uderzeniem łapy. Niektóre niedźwiedzie, aby złapać przepływającego łososia, całkowicie zanurzają głowę, po czym na brzegu zręcznie patroszą zdobycz.

Odżywianie

Jest w zasadzie wszystkożerny, zwykle żywi się pokarmem roślinnym, jednak gdy nadarzy się okazja, chętnie je mięso i ryby. Nie gardzi ptakami ich jajami. Potrafi jednym uderzeniem łapy zabić jelenia lub łosia, czasem napada również na bydło domowe. W czasie zimowego spoczynku wystarczają mu zgromadzone podskórnie zapasy tłuszczu.

Rozmnażanie i rozwój

Żyje samotnie, łącząc się w pary jedynie podczas rui. Potomstwo przychodzi na świat w gawrach, samica rodzi młode co 2 lata. Po 4 tygodniach otwierają oczy, po 4 miesiącach przestają pić mleko matki. W warunkach naturalnych żyją do 25 lat, w niewoli trochę dłużej.